SINH RA ĐỂ CHẾT: NGHỊCH LÝ CỦA LỄ GIÁNG SINH
Ryan Bilodeau
Nhóm dịch lớp Tu đức (Khoá XXV) chuyển ngữ từ catholicexchange
Đối với con người, cái chết là một điều chắc chắn. Nó lờ mờ hiện ra cuối cuộc đời, dù thường không nói lên lời nhưng luôn hiện hữu, định hình các quyết định, sợ hãi và tham vọng của chúng ta. Tuy nhiên, có một người trong lịch sử mà cái chết không chỉ là điều tất yếu mà còn là số phận - thật vậy, là chính mục đích khi Ngài sinh ra. Chúa Giêsu Kitô là người duy nhất trong nhân loại đã đến thế gian không phải để thoát khỏi cái chết nhưng là ôm lấy, biến đổi và sau cùng là chiến thắng nó.
Cùng đích của việc nhập thể là thập giá. Nghịch lý này chính là chìa khóa để hiểu được chiều sâu của Mùa Vọng và niềm vui Giáng sinh. Trong khi thế giới mừng lễ Giáng sinh bằng ánh đèn, âm nhạc và tiệc tùng thì Giáo hội mời gọi chúng ta suy gẫm về bức tranh lớn hơn: Hài Nhi trong máng cỏ cũng chính là Chiên Thiên Chúa, Đấng được sinh ra để chết cho tội lỗi thế gian.
Mục đích của việc nhập thể
Ngay thời điểm Sa ngã [của ông bà nguyên tổ], sự chết đã xâm nhập vào phận người như một hậu quả của tội lỗi (St 3,19). Qua hàng thế kỷ, nhân loại đã vật lộn với sức nặng của cái chết, sợ hãi cái chết như nó là một kết thúc và một ẩn số. Trong thực tế này, Chúa Giêsu Kitô đã được sinh ra, không phải để né tránh, mà là để đón nhận cái chết và biến nó thành phương tiện cứu rỗi. Việc Nhập thể của Chúa Giêsu Kitô - Thiên Chúa làm người - có liên hệ chặt chẽ đến cái chết và sự phục sinh của Ngài.
Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo nhắc nhở chúng ta rằng “Ngôi Lời đã làm người để cứu độ chúng ta, bằng cách giao hòa chúng ta với Thiên Chúa” (GLHTCG số 457). Ơn cứu độ này chỉ có thể đạt được thông qua cái chết hiến tế của Chúa Giêsu, đã được tiên báo ngay từ lúc Ngài sinh ra. Cuộc đời của Chúa Giêsu không chỉ là một mẫu gương nhân đức phi thường hay một tập hợp các tư tưởng sâu sắc; mà đó là một sứ mạng đạt đến tột đỉnh khi Ngài sẵn sàng hiến dâng mạng sống trên thập giá.
Việc Giáng Sinh trong ánh sáng của Thập giá
Niềm vui lễ Giáng sinh, được cử hành cách xứng hợp với sự tôn kính và bỡ ngỡ, không thể tách rời bóng tối của Thập giá. Ngay câu chuyện giáng sinh của Chúa Giêsu cũng gợi lên số phận cuối cùng của Ngài. Những món quà của ba nhà đạo sĩ - vàng, nhũ hương và một dược - thường được giải thích là biểu tượng của vương quyền, thần tính và cái chết của Ngài. Cách riêng, một dược được sử dụng trong các nghi lễ an táng, là sự nhắc nhở sâu sắc về những gì sẽ xảy ra với vị Vua mới sinh này.
Chính máng cỏ là một máng ăn, tượng trưng cho Bí tích Thánh Thể, nơi Chúa Kitô sẽ hiến dâng thân mình làm thần lương nuôi sống nhân loại. Những tấm vải được Đức Maria quấn quanh hài nhi Giêsu báo trước tấm vải liệm an táng Ngài. Ngay thời thơ ấu, Chúa Giêsu đã mang trong mình một sứ mạng vượt xa niềm vui ngay khi Ngài chào đời.
Chiên Thiên Chúa
Lời tuyên bố của Gioan Tẩy Giả, “Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa tội trần gian” (Ga 1,29) nói lên bản chất sứ mạng của Chúa Kitô. Như những con chiên hy tế của Giao ước cũ do tội lỗi của dân Israel, thì Chúa Giêsu cũng sẽ hiến tế chính mình như một của lễ hy sinh cuối cùng. Cái chết của Ngài không phải là một tai nạn của lịch sử hay là kết quả sự phản bội của con người; nhưng đó là sự hoàn tất một kế hoạch thần linh.
Mối liên hệ với Chiên Vượt Qua đặc biệt nổi bật. Như máu chiên đã cứu dân Israel khỏi cái chết ở Ai Cập, thì máu Chúa Kitô cũng cứu nhân loại khỏi cái chết đời đời. Nơi Bí tích Thánh Thể, chúng ta thông phần vào mầu nhiệm Vượt Qua này, lãnh nhận Mình và Máu Chiên Thiên Chúa, Đấng đã sinh ra để chết nhằm cứu chuộc chúng ta.
Mùa Vọng như sự chuẩn bị cho cái chết
Mùa Vọng, thường bị lu mờ bởi cơn lốc văn hoá[1] chuẩn bị cho lễ Giáng sinh, là mùa kêu gọi chúng ta dừng lại và suy gẫm. Đây không chỉ là thời gian để chuẩn bị kỷ niệm ngày Chúa Kitô hạ sinh mà còn là thời gian chuẩn bị cho cuộc trở lại lần thứ hai của Ngài và cuộc gặp gỡ cuối cùng với Ngài vào giờ chết của mỗi người.
Theo nghĩa này, mùa Vọng phản chiếu mùa Chay, mời gọi chúng ta ăn năn và sẵn sàng. Trong khi mùa Chay hướng chúng ta đến cuộc Khổ Nạn, thì mùa Vọng hướng chúng ta đến biến cố Nhập Thể, nhưng cả hai mùa đều gắn kết chặt chẽ với nhau. Sự khiêm hạ nơi máng cỏ không thể tách rời khỏi sự khiêm nhường nơi Thập Giá. Cả hai đều cho thấy tình yêu sâu sắc của Thiên Chúa dành cho nhân loại—một tình yêu sẵn sàng chấp nhận đau khổ và cái chết để mang lại ơn cứu độ cho chúng ta.
Sự an ủi đặc biệt từ cái chết của Chúa Kitô
Chúa Giêsu được sinh ra để chết đi mang lại niềm an ủi sâu sắc cho Kitô hữu. Cái chết, dù vẫn là một thực tế đau thương, nhưng không phải là lời cuối cùng. Qua cái chết và sự phục sinh của Chúa Kitô, Ngài đã biến cái chết thành cửa ngõ dẫn đến sự sống đời đời.
Sự thật này thách thức khuynh hướng hiện đại đang né tránh hoặc phủ nhận cái chết. Trong nền văn hóa thường tìm cách quên đi cái chết, câu chuyện giáng sinh của Chúa Kitô mời gọi chúng ta đối diện cái chết với niềm hy vọng. Chúa Giêsu đã hoàn toàn bước vào cuộc sống con người, kể cả đau khổ và sự chết, để cứu chuộc con người từ bên trong. Sự ra đời của Ngài không nhằm tránh khỏi sự yếu đuối của con người nhưng là chấp nhận nó. Điều này giúp chúng ta hiểu rằng ngay cả những thực tế đen tối nhất của cuộc sống cũng có thể được biến đổi nhờ ân sủng Chúa.
Lời kêu gọi noi gương Chúa Kitô
Khi suy gẫm về việc Chúa giáng sinh và mục đích tối hậu của nó, chúng ta cũng được mời gọi để duyệt xét lại đời mình. Trong khi chúng ta không được sinh ra với sứ mạng chết cho tội lỗi thế gian, chúng ta được kêu gọi noi gương tình yêu tự hiến của Chúa Kitô. Trong mùa Vọng, điều này có nghĩa là chuẩn bị tâm hồn để đón rước Ngài cách trọn vẹn, từ bỏ sự ích kỷ và sống trong ánh sáng đời đời.
Sự chuẩn bị này không chỉ là lòng đạo đức cá nhân mà còn là việc tham gia vào sứ mạng cứu thế của Chúa Kitô. Qua các việc làm bác ái, cầu nguyện và hy sinh, chúng ta làm vang vọng việc Chúa sẵn lòng chấp nhận đau khổ vì lợi ích của người khác. Cũng như việc Chúa Kitô chào đời đã hướng đến cái chết, thì cuộc sống của chúng ta cũng hướng đến cuộc gặp gỡ cuối cùng với Chúa.
Niềm hy vọng phục sinh
Nghịch lý của việc Chúa Giêsu được sinh ra để chết được giải quyết nơi sự phục sinh. Cái chết của Ngài không phải là đoạn kết của một câu chuyện mà là sự khởi đầu của một cuộc tạo dựng mới. Do đó, niềm vui Giáng sinh không bị giảm đi nhưng trở nên sâu sắc hơn nhờ thực tại Thập giá.
Khi mừng lễ Chúa Giáng sinh, chúng ta được nhắc nhở rằng sứ mạng của Chúa Giêsu mang lại sự sống từ cái chết, hy vọng từ tuyệt vọng và sự cứu chuộc từ tội lỗi. Đây là lý do tối hậu của mùa Giáng sinh - không chỉ là niềm vui của ngày Chúa giáng sinh nhưng còn là sự cứu rỗi Chúa mang đến cho thế gian qua cái chết và sự phục sinh của Ngài.
Nghịch lý của lễ Giáng sinh
Trong một thế giới thường vội vàng lướt qua cái sâu sắc để đi đến cái hời hợt, câu chuyện giáng sinh của Chúa Kitô mời gọi chúng ta sống chậm lại và suy gẫm. Chúa Giêsu sinh ra không chỉ để sống mà còn để chết, để gánh lấy tội lỗi con người và biến tội lỗi thành lời hứa về sự sống đời đời.
Trong mùa Vọng, khi chuẩn bị lễ Giáng sinh, chúng ta đừng bỏ qua câu chuyện lớn hơn. Hài Nhi trong máng cỏ cũng chính là Chiên Thiên Chúa. Sự ra đời và cái chết của Ngài không thể tách rời, và cả hai đều biểu lộ tình yêu tột cùng của Thiên Chúa dành cho nhân loại. Khi suy gẫm chân lý này, chúng ta có thể đi sâu hơn vào mầu nhiệm Nhập thể và chuẩn bị tâm hồn mình, không chỉ cho sự ra đời của Ngài vào lễ Giáng sinh mà còn cho ngày chúng ta sẽ gặp Ngài diện đối diện.
-----------------------
[1] Cơn lốc văn hoá là một khái niệm thường được dùng để chỉ sự thay đổi mạnh mẽ và nhanh chóng trong văn hoá xã hội, đặc biệt dưới tác động của các yếu tố như kinh tế thị trường, đô thị và toàn cầu hoá. Tham khảo thêm về khái niệm này trong bài viết: Ngạn Bình, “Cơn lốc quản trị - khi văn hoá là bệ phóng phát triển,” truy cập ngày 23-12-2024, https://vnexpress.net/con-loc-quan-tri-khi-van-hoa-la-be-phong-phat-trien-4659614.html.
